Phân biệt sự khác nhau giữa chủ nghĩa duy vật và duy tâm?cho ví dụ minh họa?nêu những câu tục ngữ thể hiện triết lí duy vật của người việt nam

Lời giải chi tiết

Dàn ý

1. Điểm khác nhau: Chủ nghĩa duy vật coi vật chất có trước và quyết định ý thức; chủ nghĩa duy tâm coi ý thức hoặc tinh thần có trước và quyết định vật chất.
2. Ví dụ: Đối chiếu cách giải thích một hiện tượng tự nhiên từ nguyên nhân vật chất với cách giải thích bằng ý muốn của lực lượng siêu nhiên.
3. Tục ngữ: Nêu những câu nhấn mạnh vai trò của điều kiện vật chất, kèm ý nghĩa của từng câu.

Bài làm

Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm khác nhau ở cách trả lời câu hỏi: giữa vật chất và ý thức, cái nào có trước, cái nào quyết định cái nào? Chủ nghĩa duy vật cho rằng vật chất có trước, ý thức có sau; vật chất quyết định ý thức. Ngược lại, chủ nghĩa duy tâm cho rằng ý thức hoặc tinh thần có trước, quyết định vật chất.

Ví dụ, khi giải thích hiện tượng mưa, cách nhìn duy vật tìm nguyên nhân ở các quá trình tự nhiên như nước bốc hơi, hơi nước ngưng tụ thành mây và tạo ra mưa. Trái lại, cho rằng mưa xảy ra chỉ vì ý muốn của một vị thần là cách giải thích duy tâm.

Một số câu tục ngữ thể hiện kinh nghiệm coi trọng điều kiện vật chất của người Việt Nam là:

• “Có thực mới vực được đạo”: Muốn học tập, làm việc hoặc thực hiện những mục tiêu tinh thần, con người cần được bảo đảm những nhu cầu vật chất thiết yếu.
• “Có bột mới gột nên hồ”: Muốn làm ra sản phẩm phải có nguyên liệu; muốn đạt kết quả cần có điều kiện thực tế.

Những câu tục ngữ trên thể hiện kinh nghiệm sống gần gũi với tư tưởng duy vật, không có nghĩa mỗi câu là một luận điểm triết học hoàn chỉnh.

Kiến thức cần nhớ

• Vấn đề cơ bản để phân biệt hai lập trường là mối quan hệ giữa vật chất và ý thức.
• Chủ nghĩa duy vật khẳng định vật chất có trước, quyết định ý thức.
• Chủ nghĩa duy tâm khẳng định ý thức hoặc tinh thần có trước, quyết định vật chất.

Lỗi thường gặp

• Nhầm “duy tâm” với việc sống có tình cảm, hoặc nhầm “duy vật” với lối sống coi trọng tiền bạc.
• Nêu tục ngữ mà không giải thích điều kiện vật chất được thể hiện trong câu.