Tác dụng của việc kết hợp những Phương thức biểu đạt trong văn bản: – Trong lòng mẹ – Tức nước vỡ bờ – Lão Hạc

Lời giải chi tiết

Dàn ý

• Mở ý: Các phương thức biểu đạt được kết hợp để vừa kể chuyện, vừa khắc họa con người và thể hiện tình cảm, suy nghĩ.
• Trong lòng mẹ: Tự sự kể cuộc trò chuyện với bà cô và cuộc gặp mẹ; miêu tả, biểu cảm làm nổi bật nỗi tủi cực, niềm khát khao tình mẹ và hạnh phúc của bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ.
• Tức nước vỡ bờ: Tự sự kết hợp miêu tả lời nói, hành động của chị Dậu và cai lệ, khiến xung đột trở nên căng thẳng; biểu cảm giúp người đọc cảm nhận tình thương chồng, sự phẫn uất của chị Dậu và thái độ phê phán những kẻ áp bức.
• Lão Hạc: Tự sự kết hợp miêu tả dáng vẻ, lời nói, tâm trạng của lão Hạc để gợi sự thương cảm; những suy ngẫm của ông giáo mang tính nghị luận, giúp người đọc hiểu sâu hơn về phẩm chất của lão và cách nhìn nhận con người.
• Kết ý: Sự kết hợp các phương thức biểu đạt làm nhân vật chân thực, câu chuyện hấp dẫn và chủ đề tác phẩm thêm sâu sắc.

Bài mẫu

Trong cả ba văn bản, tự sự là phương thức biểu đạt chính, giúp người đọc theo dõi các sự việc. Ở Trong lòng mẹ, những đoạn miêu tả và biểu cảm cho thấy rõ nỗi đau của bé Hồng trước lời nói của bà cô, đồng thời diễn tả niềm hạnh phúc mãnh liệt khi em gặp lại mẹ. Ở Tức nước vỡ bờ, việc miêu tả lời nói, hành động trong lúc chị Dậu đối mặt với cai lệ làm nổi bật xung đột và sức phản kháng của người phụ nữ bị dồn vào đường cùng. Ở Lão Hạc, miêu tả và biểu cảm khơi gợi sự xót thương đối với lão Hạc; những suy ngẫm của ông giáo còn giúp làm sáng tỏ vẻ đẹp nhân cách của lão. Nhờ kết hợp các phương thức biểu đạt, mỗi câu chuyện vừa sinh động, giàu cảm xúc, vừa truyền tải rõ tư tưởng của tác phẩm.

Kiến thức cần nhớ

• Tự sự dùng để kể lại sự việc, diễn biến câu chuyện.
• Miêu tả giúp người đọc hình dung nhân vật, hành động và tâm trạng; biểu cảm bộc lộ tình cảm, thái độ.
• Nghị luận thể hiện suy nghĩ, nhận xét, góp phần làm rõ ý nghĩa của câu chuyện.

Lỗi thường gặp

• Chỉ liệt kê các phương thức biểu đạt mà không nêu tác dụng trong từng văn bản.
• Nhầm phương thức biểu đạt chính của cả ba văn bản là biểu cảm thay vì tự sự.